Kasık Fıtığı Kısırlık Yapar mı?

Kasık Fıtığı Kısırlık Yapar mı? sorusunun kısa yanıtı, çoğu durumda hayırdır. Komplikasyon gelişmemiş bir kasık fıtığı genellikle sperm üretimini bozmaz ve doğrudan kısırlığa neden olmaz. Bununla birlikte çok büyük, uzun süredir bulunan veya sıkışan fıtıklar nadiren testis çevresindeki yapılara zarar verebilir.

Erkeklerde sperm kanalı ve testise giden damarlar kasık kanalından geçtiği için hem fıtığın kendisi hem de ameliyat sırasında gelişebilecek bazı komplikasyonlar doğurganlık açısından önem taşır. Ancak modern kasık fıtığı ameliyatlarından sonra erkek kısırlığı görülmesi oldukça nadirdir.

Risk; fıtığın tek veya iki taraflı olmasına, testislerin durumuna, önceki ameliyatlara ve kullanılan cerrahi yönteme göre değişebilir. Çocuk sahibi olmayı planlayan erkeklerde kişisel risk değerlendirmesi yapılması en doğru yaklaşımdır.

Fıtık Ameliyatı Kısırlık Yapar Mı? Merak Edilenler

Kasık Fıtığı Nedir?

Kasık fıtığı, karın içindeki yağ dokusunun veya bağırsakların karın duvarındaki zayıf bir noktadan kasık kanalına doğru ilerlemesidir. Ayakta dururken, öksürürken veya ıkınırken belirginleşen bir şişlik oluşturabilir.

Erkeklerde kasık kanalından spermatik kordon geçer. Spermatik kordonun içinde sperm kanalı olarak bilinen vas deferens, testise kan taşıyan damarlar, sinirler ve lenf damarları bulunur. Fıtığın doğurganlıkla ilişkilendirilmesinin temel nedeni bu yakın anatomik komşuluktur.

Kasık fıtığı şu belirtilere yol açabilir:

• Kasıkta ayakta durunca belirginleşen şişlik
• Öksürme ve ıkınmayla artan kabarıklık
• Kasıkta ağrı, yanma veya baskı
• Ağır kaldırırken rahatsızlık
• Erkeklerde testis torbasına doğru uzanan şişlik
• Uzun süre ayakta kalınca ağırlık hissi

Küçük fıtıklar belirti vermeden yalnızca muayene sırasında da fark edilebilir.

Kasık Fıtığı Erkeklerde Kısırlığa Nasıl Yol Açabilir?

Sıradan ve komplikasyon gelişmemiş bir kasık fıtığı çoğunlukla sperm sayısını veya kalitesini etkilemez. Doğurganlıkla ilgili sorunlar ancak belirli ve nadir durumlarda gündeme gelir.

Testis Kanlanmasının Bozulması

Çok büyük veya testis torbasına kadar ilerleyen bir fıtık, spermatik kordona baskı yapabilir. Teorik olarak bu baskı testise ulaşan kan dolaşımını etkileyebilir. Ancak yetişkinlerde herhangi bir komplikasyon gelişmemiş fıtığın kalıcı testis hasarı oluşturması yaygın değildir.

Fıtığın sıkışması veya boğulması durumunda kan dolaşımı daha ciddi biçimde etkilenebilir. Bu tabloda bağırsaklarla birlikte spermatik kordondaki yapılar da baskı altında kalabilir. Geciken vakalarda testis dokusu zarar görebilir.

Sperm Kanalına Baskı Oluşması

Spermler testiste üretildikten sonra vas deferens yoluyla taşınır. Büyük veya tekrarlayan fıtıkların çevresindeki kronik baskı ve dokusal değişiklikler bu kanalı nadiren etkileyebilir.

Tek taraflı sperm kanalı problemi, diğer testis ve kanal sağlıklıysa her zaman kısırlık oluşturmaz. İki taraflı etkilenme veya kişinin yalnızca bir çalışan testisinin bulunması durumunda risk daha önemlidir.

Cinsel İlişkinin Zorlaşması

Kasık fıtığı doğrudan sperm üretimini bozmasa bile ağrı ve hareket kısıtlılığı nedeniyle cinsel ilişki sıklığını azaltabilir. Büyük fıtıklar vücut görünümüyle ilgili kaygı, cinsel isteksizlik veya ereksiyon sırasında rahatsızlık oluşturabilir.

Bu durum biyolojik anlamda kısırlık değildir. Ancak düzenli cinsel ilişkiyi zorlaştırarak gebelik ihtimalini dolaylı olarak azaltabilir.

Kasık Fıtığı Ameliyatı Kısırlık Yapar mı?

Kasık fıtığı ameliyatı sonrasında kısırlık gelişmesi mümkündür ancak son derece nadirdir. Ameliyat sırasında sperm kanalının veya testis damarlarının yaralanması, ameliyat sonrasında ise yoğun nedbe dokusunun kanal çevresinde daralma oluşturması olası mekanizmalardır.

Risk özellikle şu durumlarda daha fazla önem taşır:

• İki taraflı kasık fıtığı ameliyatı
• Daha önce aynı bölgeden ameliyat geçirilmesi
• Tekrarlayan fıtık
• Çocukluk döneminde iki taraflı fıtık ameliyatı öyküsü
• Yalnızca bir sağlıklı testisin bulunması
• Ameliyat öncesinde sperm değerlerinin düşük olması
• Sperm kanalının doğuştan gelişmemiş olması

Buna rağmen geniş hasta gruplarını inceleyen araştırmalar, tek veya iki taraflı kasık fıtığı ameliyatının genel olarak erkeklerin çocuk sahibi olma oranını azaltmadığını göstermektedir. Uluslararası HerniaSurge kılavuzunun güncellemesinde de mesh kullanımının erkek doğurganlığı üzerinde olumsuz bir etki oluşturmadığı belirtilmektedir.

Fıtık Ameliyatında Kullanılan Mesh Spermi Etkiler mi?

Mesh veya halk arasında kullanılan adıyla fıtık yaması, karın duvarındaki zayıf bölgeyi güçlendirmek ve fıtığın tekrarlama olasılığını azaltmak amacıyla yerleştirilir. Geçmişte mesh çevresindeki iltihabi iyileşme dokusunun sperm kanalını daraltabileceği düşünülmüştür.

Hayvan deneylerinde ve bazı vaka bildirimlerinde sperm kanalı çevresinde sertleşme görülmüştür. Ancak insanlarda yapılan daha kapsamlı araştırmalar aynı sonuca ulaşmamıştır. Açık veya laparoskopik yöntemle yapılan mesh onarımlarını inceleyen sistematik değerlendirmeler, yöntemin erkek doğurganlığı üzerinde anlamlı bir olumsuz etki oluşturduğunu göstermemektedir.

Mesh kullanımı sonrasında obstrüktif azospermi bildirilen istisnai vakalar vardır. Fakat bu nadir bildirimler, her mesh ameliyatının kısırlık riski taşıdığı anlamına gelmez. Ameliyat tekniği, cerrahın deneyimi ve kişinin mevcut üreme sağlığı sonuçları etkileyebilir.

Açık ve Kapalı Fıtık Ameliyatı Arasında Fark Var mı?

Kasık fıtığı açık cerrahiyle veya laparoskopik yöntemlerle onarılabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu fıtığın özelliklerine, önceki ameliyatlara, kişinin genel sağlık durumuna ve cerrahın deneyimine göre belirlenir.

Mevcut araştırmalar açık ve laparoskopik mesh onarımları arasında doğurganlık açısından belirgin bir üstünlük göstermemektedir. Her iki yöntemde de sperm kanalının ve testis damarlarının korunması önemlidir.

Ameliyat seçiminin yalnızca kısırlık endişesine göre yapılması doğru değildir. Fıtığın tekrarlama riski, ameliyat sonrası ağrı, iyileşme süresi ve kişinin anatomik özellikleri de değerlendirmeye katılmalıdır.

Kadınlarda Kasık Fıtığı Kısırlık Yapar mı?

Kadınlarda görülen sıradan bir kasık fıtığı yumurtalıkları, rahmi veya fallop tüplerini doğrudan etkilemez. Bu nedenle kadın kısırlığının yaygın nedenlerinden biri değildir.

Çok nadiren yumurtalık veya fallop tüpü fıtık kesesinin içinde bulunabilir. Bu durum daha çok bebeklik ve çocukluk döneminde görülür. Yumurtalığın sıkışması kan dolaşımını bozabileceği için acil müdahale gerekebilir.

Kadınlarda kasık bölgesindeki her şişlik fıtık olmayabilir. Lenf bezleri, kistler ve kasık bölgesinde yerleşen endometriozis de benzer bulgular oluşturabilir. Tanının muayene ve gerektiğinde ultrasonla doğrulanması gerekir.

Fıtığı Olan Erkeklerde Doğurganlık Nasıl Değerlendirilir?

Kasık fıtığı bulunan her erkeğin spermiogram yaptırması gerekmez. Ancak gebelik planlayan ve özel riskleri bulunan kişilerde ameliyat öncesinde değerlendirme düşünülebilir.

Spermiogram Testi

Spermiogram, meni hacmini, sperm konsantrasyonunu, toplam sperm sayısını, hareketliliği ve morfolojiyi değerlendirir. İlk sonuç anormalse test genellikle uygun cinsel perhiz süresinden sonra tekrarlanır.

Fıtık ameliyatı geçirilmiş olması, tek başına sperm değerlerinin bozuk çıkacağı anlamına gelmez. Sonuçlar kişinin yaşı, tıbbi öyküsü ve partnerinin üreme sağlığıyla birlikte yorumlanmalıdır.

Fizik Muayene ve Ultrason

Üroloji muayenesinde testislerin büyüklüğü, kıvamı ve yerleşimi kontrol edilir. Sperm kanalları ve epididim değerlendirilir. Testis kanlanmasıyla ilgili şüphe varsa Doppler ultrason kullanılabilir.

Menide hiç sperm bulunmaması durumunda hormonal testler, genetik incelemeler veya sperm kanallarını değerlendiren görüntüleme yöntemleri gündeme gelebilir.

Ameliyat Öncesinde Sperm Dondurmak Gerekir mi?

Tek taraflı ve ilk kez ameliyat edilecek komplikasyonsuz bir kasık fıtığında rutin olarak sperm dondurulması gerekmez. Genel doğurganlık riski oldukça düşüktür.

Buna karşılık aşağıdaki durumlarda ameliyat öncesi spermiogram ve sperm dondurma seçeneği doktorla konuşulabilir:

• İki taraflı veya tekrarlayan fıtık ameliyatı
• Daha önce sperm kanalında yaralanma
• Tek testis
• Ameliyat öncesi düşük sperm sayısı
• Mevcut kısırlık tedavisi
• Gelecekte çocuk sahibi olma isteği ve yüksek cerrahi risk

Bu karar genel cerrah, üroloji uzmanı ve gerektiğinde üreme sağlığı uzmanının ortak değerlendirmesiyle verilmelidir.

Kasık Fıtığı Ne Zaman Acil Durum Oluşturur?

Fıtığın içindeki dokunun sıkışması inkarsere fıtık, kan dolaşımının kesilmesi ise strangüle fıtık olarak adlandırılır. Strangülasyon bağırsak dokusunda hasara yol açabilen ve acil ameliyat gerektiren ciddi bir durumdur. (NIDDK)

Aşağıdaki belirtilerde acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır:

• Aniden başlayan ve hızla şiddetlenen kasık ağrısı
• İçeri itilemeyen sert şişlik
• Şişliğin kırmızı, mor veya koyu renk alması
• Bulantı ve kusma
• Karında şişkinlik
• Gaz ya da dışkı çıkaramama
• Ateş ve genel durum bozukluğu
• Ani testis ağrısı veya testis torbasında belirgin şişme

Acil belirtiler ortaya çıktığında doğurganlık değerlendirmesinden önce sıkışan dokunun ve kan dolaşımının korunması hedeflenir.

Kasık Fıtığı Olanlar Çocuk Sahibi Olabilir mi?

Kasık fıtığı bulunan erkeklerin büyük çoğunluğu doğal yolla çocuk sahibi olabilir. Küçük ve komplikasyonsuz bir fıtık sperm üretiminin durduğu anlamına gelmez.

Bir çiftte 12 ay düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmamışsa iki partner birlikte değerlendirilmelidir. Kadın partner 35 yaşın üzerindeyse değerlendirme için altı ay beklenmesi yeterlidir. Kasık fıtığı ameliyatı öyküsü bulunan erkekte spermiogram, muayene ve gerekli durumlarda hormon testleri yapılabilir.

Kasık fıtığı çoğu durumda kısırlık yapmaz. Doğurganlık açısından risk; büyük ve sıkışmış fıtıklarda, iki taraflı hastalıkta, tekrarlayan ameliyatlarda veya sperm kanalı ve testis damarlarının zarar gördüğü nadir durumlarda ortaya çıkabilir.

Güncel araştırmalar mesh kullanılan modern fıtık ameliyatlarının genel olarak erkek doğurganlığını azaltmadığını göstermektedir. Gebelik planı, tek testis, önceden düşük sperm sayısı veya iki taraflı ameliyat söz konusuysa ameliyat öncesinde ürolojik değerlendirme yapılması yararlı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular