Emziren Kadınlarda Adet Gecikmesi

Doğumdan sonra adetlerin hemen başlamaması, özellikle düzenli emziren kadınlarda sık görülen fizyolojik bir durumdur. Süt üretimini destekleyen prolaktin hormonu, yumurtlamayı yöneten hormonal sistemi geçici olarak baskılayabilir. Bu nedenle adet kanaması aylarca görülmeyebilir.

Emziren Kadınlarda Adet Gecikmesi her kadında aynı süre devam etmez. Emzirme sıklığı, gece beslenmeleri, ek gıdaya geçiş, bebeğin uyku düzeni ve annenin hormonal özellikleri adetin dönüş zamanını etkileyebilir.

Adet görülmemesi gebelik ihtimalinin bulunmadığı anlamına gelmez. İlk yumurtlama, ilk adet kanamasından önce gerçekleşebileceği için emzirme döneminde yeniden hamile kalmak mümkündür. Gecikmenin normal emzirme sürecinden mi, gebelikten mi yoksa farklı bir hormonal durumdan mı kaynaklandığı gerektiğinde araştırılmalıdır.

Kısırlık Oranları Neden Artıyor?

Emzirirken Adet Neden Gecikir?

Emzirme sırasında bebeğin meme başını emmesi, beyindeki hipofiz bezini uyararak prolaktin salgısını artırır. Prolaktin, anne sütünün üretilmesini sağlarken yumurtlamayı yöneten hormonların salgılanmasını da baskılayabilir.

Bu baskılanma sonucunda:

• Yumurtlama gerçekleşmeyebilir.
• Yumurtlama düzensiz hâle gelebilir.
• Adet döngüleri uzayabilir.
• Aylar boyunca adet kanaması görülmeyebilir.

Bebek sık ve doğrudan emziriliyorsa hormonal baskı genellikle daha güçlüdür. Özellikle gece emzirmelerinin devam etmesi, prolaktin düzeyinin yüksek kalmasına katkıda bulunabilir.

Bebeğin daha uzun uyumaya başlaması, öğün aralarının açılması, mama veya ek gıda verilmesi ve gece beslenmelerinin azalmasıyla yumurtlama yeniden başlayabilir. Ancak bu değişikliklerin ardından adetin hangi gün döneceği önceden kesin olarak hesaplanamaz.

Doğumdan Sonra Adet Ne Zaman Başlar?

Doğum sonrası ilk adetin zamanı kişiden kişiye önemli ölçüde değişir. Emzirmeyen veya bebeğini mama ve anne sütüyle birlikte besleyen kadınlarda adet kanaması doğumdan yaklaşık 5–6 hafta sonra başlayabilir.

Bebeğini gece dâhil sık aralıklarla ve yalnızca anne sütüyle besleyen kadınlarda adet aylarca görülmeyebilir. Bazı annelerde ek gıdaya geçişle, bazı annelerde gece emzirmeleri azaldığında, bazılarında ise emzirme tamamen bittikten sonra geri döner.

NHS doğum sonrası vücut değişiklikleri rehberi, yalnızca anne sütüyle besleyen kadınlarda adetin emzirme azaltılıncaya kadar başlamayabileceğini belirtmektedir.

Adetin erken başlaması sütün yetersiz olduğunu, geç başlaması ise üreme sisteminde mutlaka bir hastalık bulunduğunu göstermez. Emzirme biçimi benzer olan iki kadının adetleri farklı zamanlarda dönebilir.

Lohusalık Kanaması Adet midir?

Doğumdan sonra görülen ilk kanama çoğunlukla adet değildir. Lohusalık kanaması, diğer adıyla loşi, rahmin gebelik dokularından ve kan artıklarından temizlenmesiyle oluşur.

Loşi başlangıçta kırmızı ve adet kanamasına benzer olabilir. Zaman içinde miktarı azalır; rengi kahverengi, pembe ve ardından sarımsı-beyaz hâle gelebilir. Birkaç hafta devam edebilmesi mümkündür.

Lohusalık kanaması azaldıktan sonra yeniden parlak kırmızı ve yoğun kanama başlaması her zaman adet anlamına gelmez. Dinlenmeyle azalmayan yoğun kanama, kötü kokulu akıntı, ateş, büyük pıhtılar, artan karın ağrısı veya baş dönmesi varsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Emzirirken Adet Görmeden Hamile Kalınır mı?

Evet. Emzirirken adet görmeden hamile kalmak mümkündür. Bunun nedeni yumurtlamanın adet kanamasından önce gerçekleşmesidir. İlk doğum sonrası yumurtlama başladığında korunmasız cinsel ilişki yaşanırsa, henüz ilk adet görülmemiş olsa bile gebelik oluşabilir.

Doğumdan sonraki ilk haftalarda doğurganlık düşük olsa da yalnızca adet takibine güvenmek doğru değildir. NHS, doğumdan yaklaşık üç hafta sonra, adetler başlamamış ve emzirme devam ediyor olsa bile gebelik oluşabileceğini belirtmektedir.

Şu durumlarda gebelik testi yapılması düşünülebilir:

• Korunmasız cinsel ilişki yaşanması
• Bulantı veya kokulara karşı hassasiyet
• Alışılmadık yorgunluk
• Meme hassasiyetinde belirgin değişiklik
• Adetler başladıktan sonra yeniden gecikme olması
• Emzirme düzeni azalmasına rağmen kanama görülmemesi

Emzirme ve doğum sonrası uykusuzluk da benzer belirtiler oluşturabileceğinden gebelik yalnızca belirtilere bakılarak anlaşılamaz.

Emzirme Gebelikten Korur mu?

Emzirmenin doğum kontrol yöntemi olarak kullanılmasına laktasyonel amenore yöntemi, kısaca LAM adı verilir. Bu yöntemin gebeliğe karşı koruyucu kabul edilebilmesi için üç koşulun aynı anda karşılanması gerekir:

1. Doğumun üzerinden altı aydan daha kısa süre geçmiş olmalıdır.
2. Adet kanaması henüz geri dönmemiş olmalıdır.
3. Bebek tamamen veya tama yakın anne sütüyle, gece ve gündüz sık aralıklarla emzirilmelidir.

CDC’ye göre emzirme aralarının gündüz dört, gece altı saati aşmaması gerekir. Bu koşullardan biri ortadan kalktığında başka bir korunma yöntemine geçilmelidir.

Süt sağılması, mama kullanımı, gece beslenmesinin bırakılması, uzun uyku aralıkları veya ek gıdaya geçiş yöntemin güvenilirliğini azaltabilir. LAM cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruma sağlamaz.

Emzirirken İlk Adet Nasıl Olur?

Doğumdan sonra başlayan ilk adetler gebelik öncesindeki düzenden farklı olabilir. İlk birkaç döngüde kanamanın erken veya geç gelmesi, miktarın değişmesi ve döngü uzunluğunun düzensiz olması mümkündür.

İlk adetlerde şu değişiklikler görülebilir:

• Kanamanın eskisinden daha yoğun veya hafif olması
• Adet süresinin uzaması veya kısalması
• Küçük pıhtılar görülmesi
• Sancıların artması veya azalması
• Bir adet görülüp sonraki ay yeniden gecikme yaşanması
• Yumurtlama belirtilerinin belirsizleşmesi

Emzirme devam ettiği sürece prolaktin düzeyindeki değişiklikler yumurtlamayı düzensizleştirebilir. Bu nedenle bir kez adet görmek, sonraki döngülerin hemen düzenli olacağı anlamına gelmez.

Çok yoğun kanama, giderek artan ağrı, sürekli ara kanama veya kansızlık belirtileri normal kabul edilmemelidir.

Adet Gecikmesinin Emzirme Dışındaki Nedenleri Nelerdir?

Emzirme dönemindeki her adet gecikmesini yalnızca prolaktin hormonuna bağlamak doğru değildir. Özellikle emzirme azaldığı hâlde adet başlamıyorsa başka durumlar değerlendirilebilir.

Gebelik

İlk olarak yeni bir gebelik ihtimali dışlanmalıdır. Evde yapılan idrar testi negatif olmasına rağmen şüphe devam ediyorsa test birkaç gün sonra tekrarlanabilir veya kanda beta-hCG ölçümü yapılabilir.

Doğum kontrol yöntemleri

Sadece progesteron içeren doğum kontrol hapları, hormonlu spiral, implant ve doğum kontrol iğnesi düzensiz kanamaya veya adetlerin kesilmesine neden olabilir. Bu durum çoğunlukla kullanılan yöntemin beklenen etkilerinden biridir; yine de gebelik şüphesi varsa test yapılmalıdır.

Tiroit ve diğer hormon bozuklukları

Doğum sonrasında gelişebilen tiroit bozuklukları adet düzenini etkileyebilir. Çarpıntı, aşırı terleme, belirgin kilo değişimi, yoğun halsizlik, kabızlık, üşüme veya huzursuzluk gibi belirtiler varsa tiroit fonksiyonları değerlendirilebilir.

Emzirme bittikten sonra prolaktinin yüksek kalması, PCOS, aşırı kilo kaybı, yoğun egzersiz ve uzun süreli enerji yetersizliği de adet gecikmesine yol açabilir.

Stres ve uyku düzensizliği

Yeni doğan bakımı, sık bölünen uyku ve psikolojik stres hormonal düzeni etkileyebilir. Ancak uzun süren adet yokluğu yalnızca strese bağlanmadan önce gebelik ve diğer tıbbi nedenler dışlanmalıdır.

Emzirirken Adet Olmak Sütü Azaltır mı?

Bazı anneler adet döneminde süt miktarında kısa süreli azalma veya bebeğin emme davranışında değişiklik fark edebilir. Hormonal dalgalanmalar sütün tadını veya akışını geçici olarak etkileyebilir.

Adet başlamak, anne sütünün bozulduğu veya emzirmenin bırakılması gerektiği anlamına gelmez. Bebek yeterli kilo alıyor, günlük bez sayısı uygun ve emme düzeni genel olarak iyiyse çoğunlukla emzirmeye devam edilebilir.

Süt miktarında belirgin ve kalıcı azalma, bebeğin emmeyi reddetmesi veya kilo alımının yetersiz olması durumunda çocuk doktoru ve emzirme danışmanından destek alınmalıdır.

Emzirme Döneminde Hangi Korunma Yöntemleri Kullanılabilir?

Doğum sonrası korunma yöntemi kişinin sağlık durumu, doğum şekli, emzirme düzeni ve yeni gebelik planına göre seçilmelidir.

Emzirme döneminde değerlendirilebilen seçenekler arasında şunlar bulunur:

• Prezervatif
• Bakırlı rahim içi araç
• Hormonlu rahim içi araç
• Yalnızca progesteron içeren hap
• Doğum kontrol implantı
• Uygun hastalarda doğum kontrol iğnesi
• Gerekli koşulların tamamı sağlanıyorsa LAM

Östrojen içeren kombine doğum kontrol yöntemleri doğumdan hemen sonra herkese uygun değildir. Doğum sonrası pıhtı riski ve süt üretimi üzerindeki olası etkiler nedeniyle başlama zamanı doktor tarafından belirlenmelidir. ACOG doğum sonrası korunma rehberi

Adet Gecikmesinde Ne Zaman Doktora Gidilmelidir?

Sık ve düzenli emzirme devam ederken adet görülmemesi çoğunlukla fizyolojiktir. Buna karşılık aşağıdaki durumlarda kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır:

• Emzirme tamamen bırakıldıktan sonra aylar geçmesine rağmen adetin başlamaması
• Adetler döndükten sonra açıklanamayan uzun gecikmeler yaşanması
• Gebelik testinin pozitif çıkması
• Şiddetli veya tek taraflı kasık ağrısı
• Çok yoğun ya da uzun süren kanama
• Kötü kokulu akıntı ve ateş
• Baş dönmesi, bayılma veya belirgin halsizlik
• Şiddetli baş ağrısı ya da görme değişikliği
• Tiroit hastalığını düşündüren belirtiler
• Yeniden gebelik istendiği hâlde yumurtlamanın başlamaması

Değerlendirmede gebelik testi, kullanılan ilaç ve doğum kontrol yöntemleri, emzirme sıklığı ve kanama öyküsü incelenir. Gerekli görülürse TSH, prolaktin ve diğer hormon testleriyle ultrason yapılabilir.

Emzirme Dönemindeki Adet Gecikmesi Kısırlık Belirtisi midir?

Tek başına değildir. Emzirme sırasında yumurtlama ve adetlerin baskılanması geçici, fizyolojik bir süreçtir. Adetin aylarca görülmemesi yumurtalık rezervinin tükendiğini veya kalıcı kısırlık geliştiğini göstermez.

Emzirme azaldığında veya sona erdiğinde adetlerin yeniden başlaması beklenir. Gebelik planlanmasına rağmen döngülerin dönmemesi, adetlerin çok düzensiz olması ya da bilinen bir doğurganlık sorununun bulunması durumunda değerlendirme yapılabilir.

Emziren Kadınlarda Adet Gecikmesi, çoğunlukla prolaktin hormonunun yumurtlamayı geçici olarak baskılamasından kaynaklanır. Adetin dönüş zamanı emzirme sıklığına ve kişisel özelliklere göre değiştiğinden herkes için geçerli kesin bir süre bulunmaz.

Adet görülmeden önce yumurtlama başlayabileceği için emzirme tek başına her koşulda güvenilir bir korunma yöntemi değildir. Gebelik ihtimali, olağan dışı kanama, ağrı, ateş veya emzirme bittikten sonra devam eden adet yokluğu tıbbi değerlendirme gerektirir.

Sıkça Sorulan Sorular